"Οταν ο λαός βρίσκεται μπροστά στον κίνδυνο της τυραννίας διαλέγει ή τις αλυσίδες ή τα όπλα"

"Οταν ο λαός βρίσκεται μπροστά στον κίνδυνο της τυραννίας διαλέγει ή τις αλυσίδες ή τα όπλα"

Αναζήτηση αυτού του ιστολογίου

Τρίτη, 25 Απριλίου 2017

Η περίεργη περίπτωση του ΔΣΕ Χίου


Για τις μάχιμες μονάδες του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας, έχουμε σήμερα στη διάθεσή μας αφθονία υλικού, μέσα από έγγραφα, ντοκουμέντα, βιογραφίες και μαρτυρίες. Ωστόσο, ξεχωριστή περίπτωση, κυρίως λόγω των απειροελάχιστων αναφορών αποτελεί αυτή του Δημοκρατικού Στρατού Χίου.

Πρόκειται για κάποιο τμήμα του ΔΣΕ που αμφισβητείται στην ύπαρξη ή τη δράση του. 

Σύμφωνα με το αφιέρωμα του Οδηγητή για τα 70 χρόνια από την ίδρυση του ΔΣΕ, το τμήμα του ΔΣΕ Χίου δεν υπήρχε, αφού δεν αναφέρεται στον χάρτη δράσεως των μάχιμων τμημάτων του ΔΣΕ, στον οποίο αναφέρεται ακόμα και το μικρό τμήμα του ΔΣΕ Κεφαλονιάς, που δεν ανέπτυξε ιδιαίτερα αξιόλογη δράση:




Παρόλα αυτά, από το βιογραφικό του Χιώτη ποιητή Φώτη Αγγουλέ (Φώτης Χονδρουλάκης) γνωρίζουμε ότι ο Αγγουλές υπήρξε μέλος του Δημοκρατικού Στρατού Χίου, έως τη σύλληψή του το 1948. Η σύλληψη του Αγγουλέ έγινε σε κρύπτη μέσα σε μια δεξαμενή, μαζί με τον αγωνιστή και φίλο του Μιχάλη Βατάκη. Η κρύπτη τους βρίσκονταν στο χωριό Βροντάδο και στέγαζε κάποιο μικρό πολύγραφο με τον οποίο εκδίδονταν μια παράνομη εφημερίδα. Δεν γνωρίζουμε αν η εφημερίδα αυτή ήταν όργανο του ΔΣΕ Χίου ή των παράνομων κομματικών οργανώσεων του ΚΚΕ στο νησί.

Στο βιβλίο του Αρίστου Καμαρινού, Ο Εμφύλιος Πόλεμος στην Πελοπόννησο (σελίδα 322) αναφέρεται ότι στις 08/03/1948, ο Δημοκρατικός Στρατός Χίου χτύπησε το Αστυνομικό Τμήμα του χωριού Κουρούνιο. Οι χωροφύλακες διέφυγαν και όλος ο οπλισμός του τμήματος και τα εφόδια της αποθήκης του πάρθηκαν από τους αντάρτες. Επίσης αναφέρεται ότι ένα άλλο τμήμα του ΔΣΕ Χίου κατέστρεψε σε σαμποτάζ το τηλεφωνικό δίκτυο μεταξύ Πόλης Χίου και Βαλασίου. Τα παραπάνω γεγονότα που αναφέρονται και στο βιβλίο Η Τρίχρονη Εποποιία του ΔΣΕ- 1946-1949, στις σελίδες 483-517, τα παραπάνω επιβεβαιώνονται από τα έγγραφα του δελτίου ειδήσεων του ΔΣΕ, το οποίο στις 11/3/48 αναφέρει το περιστατικό:



Από τα παραπάνω φαίνεται ότι κάποια ολιγομελή τμήματα ενόπλων πρέπει να υπήρχαν στη Χίο του Εμφυλίου, και μάλιστα ανέπτυσσαν κάποια πολεμική δραστηριότητα. Δεν γνωρίζουμε αν πρόκειται όντως για οργανωμένο στρατιωτικό σώμα, ή εάν πρόκειται για κάποιες ένοπλες μικροομάδες που προσδιορίζονταν μεν ως "Δημοκρατικός Στρατός Χίου", δεν δρούσαν δε με τη μορφή στρατιωτικού σώματος, αλλά με τακτική που ομοίαζε με τον "Δημοκρατικό Στρατό Θεσσαλονίκης", σαν παράνομη ένοπλη οργάνωση, χωρίς στολές και με ελαφρύ οπλισμό μόνο. Πέραν του Φώτη Αγγουλέ μας είναι άγνωστα άλλα ονόματα μελών και στελεχών του ΔΣΕ Χίου, καθώς και άλλα περιστατικά της δράσης τους και ο τρόπος με τον οποίο το τμήμα του ΔΣΕ στο νησί διαλύθηκε.

Το παράρτημα της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ Χίου πραγματοποιεί τακτικές εκδηλώσεις μνήμης του ΔΣΕ στο εγκαταλειμμένο χωριό Κυδιάντα της Λαγκάδας Χίου, από όπου προήλθαν πολλοί συνδικαλιστές της ΟΕΝΟ, αγωνιστές της Εθνικής Αντίστασης και μαχητές του ΔΣΕ. Ωστόσο, δεν γνωρίζουμε αν οι Χιώτες αγωνιστές του ΔΣΕ πολέμησαν στα μάχιμα τμήματα του νησιού ή σε άλλες περιοχές δράσης του ΔΣΕ. Με μεγαλύτερη πιθανότητα αποδίδουμε στο δεύτερο. 



Η δολοφονία του Γιώργη Πουλίδη



Ο Γιώργης Πουλίδης δεν ήταν κομμουνιστής. Υπήρξε ένας από τους επιφανέστερους δικηγόρους της εποχής του Εμφυλίου στην Αθήνα και σε πολλές περιπτώσεις αναλάμβανε δωρεάν την υπεράσπιση κομμουνιστών και διωκόμενων αγωνιστών της Εθνικής Αντίστασης.

Η περίπτωση της δολοφονίας του αποδεικνύει έμπρακτα την ισχύ και τον φανατισμό του εμφυλιακού παρακράτους γνωστού για τις δολοφονίες χιλιάδων πολιτών.

Στις 25/01/1948 ο Γιώργης Πουλίδης έφθασε στην Τρίπολη από την Αθήνα για να αναλάβει την υπεράσπιση 12 στρατιωτών του κυβερνητικού στρατού που είχαν παραπεμφθεί στο Στρατοδικείο Τριπόλεως για "σοβαρές υποψίες συνεργασίας με τους αντάρτες". Ο Πουλίδης διέμενε στο ξενοδοχείο "Μαίναλο". Μιλώντας με τους κατηγορούμενους και διαβάζοντας τη δικογραφία, ο Πουλίδης διαπίστωσε ότι δεν υπήρχε κανένα σοβαρό ή συγκεκριμένο στοιχείο για τις κατηγορίες που τους απεύθυναν. 

Σύμφωνα με το βιβλίο "Η νεκρή Μεραρχία", ο Πουλίδης καθ' όλη τη διάρκεια παραμονής του στην Τρίπολη δέχονταν σοβαρές πιέσεις να μην αναλάβει την υπόθεση από πολιτικούς και στρατιωτικούς παράγοντες της πόλης, αλλά δεν ενέδιδε. Η δίκη ξεκίνησε στις 29/01/1948 και το αστήρικτο της υπόθεσης φαίνονταν από την αρχή αφού οι ψευδομάρτυρες που κλήθηκαν να καταθέσουν στο Στρατοδικείο ανέφεραν αντιφατικά στοιχεία, ενώ ένας εξ αυτών είπε: "Εσείς οι κομμουνιστές και από μακριά, με ματιές, μπορείτε να σκαρώσετε συνωμοσίες".

Σε αυτό ο Πουλίδης του απάντησε: "Ντροπή σας κύριε μάρτυς, να θέλετε να στηθεί στο εκτελεστικό απόσπασμα ένας στρατιώτης με υπόνοιες ότι συνωμοτούσε με τις ματιές τους!

Μετά από την τοποθέτηση αυτή του Πουλίδη το Στρατοδικείο διέκοψε για την επόμενη. Αργότερα, ο Πουλίδης ξεκίνησε να επιστρέφει στο ξενοδοχείο του περνώντας από την κεντρική πλατεία της Τρίπολης. Εκεί πυροβολήθηκε από αγνώστους μπροστά στα μάτια πολλών περαστικών και εξέπνευσε επί τόπου. 

Την άλλη ημέρα η δίκη συνεχίστηκε η δίκη των οπλιτών, χωρίς να τους δοθεί δικηγόρος, αφού ο συνάδελφος του Πουλίδη που τον συνόδευε αρνήθηκε να αναλάβει την υπεράσπιση μετά τη δολοφονία Πουλίδη και αποχώρησε για την Αθήνα. Το Στρατοδικείο εκείνη τη μέρα καταδίκασε σε θάνατο τους στρατιώτες Ηλία Μονέδα, Γιάννη Μονέδα, Γιάννη Αναστασάκο, Γιδάκο και Καραμούζη, οι οποίοι εκτελέστηκαν στις 05/02/1948. Ακόμα 7 στρατιώτες καταδικάστηκαν σε ισόβια. 

Η υπόθεση της δολοφονίας του Γιώργη Πουλίδη δεν διερευνήθηκε ποτέ, δεν απαγγέλθηκαν ποτέ κατηγορίες και δεν βρέθηκαν ποτέ ένοχοι, παρά το γεγονός ότι έγινε μέρα μεσημέρι, σε κεντρικότατο σημείο της Τρίπολης και μπροστά σε δεκάδες μάρτυρες.